داستان میهن پرست اثر صادق هدایت

بررسی و تحلیل داستان: سوده عباسی

     داستان زندگی شخصی است به نام «سیدنصرالله» که یک مبلغ دینی و آدمی است اهل فلسفه و عرفان که در وزارت معارف پست مهمی دارد. و جزء آخوندهای درباری است که خطابه های غرایی راجع به رضا خان ایراد نموده و وفاداری خود را به سلطنت اعلام داشته است. او در سن بالا زن می‏گیرد و دارای دو فرزند کوچک است که از سوی وزارت معارف جهت تبلیغات دینی ماموریت می‏یابد به کشور هندوستان برود و هر دم مسلمانان آنجا را هدایت کند. اما او فردی است که در تمام طول زندگانی هرگز به سفر نرفته و به شدت از این سفر واهمه دارد. بالاخره در میان سلام و صلوات مردم عازم می‏شود و به خوزستان می‏رود تا از طریق کشتی عازم دریای هند شود. اما در کشتی، با شرایط وخیمی دچار می‏شود و با وجود اینکه در بهترین جای آن مسکن گزیده از جان خود بیم دارد. او با یک آدم فارسی زبان که انگلیسی می‏داند برخورد می‏کند و افکار خود را بر او عرضه می دارد و با استفاده از سواد او می‏تواند ماهیت «سینه بند نجات» را که در هر اتاق موجود  است دریابد. بالاخره پس از گذشت چند روز از مسافرت همین که بندر بوشهر را رد می‏کنند و نرسیده به تنگه هرمز او دچار تردید در این سفر می‏شود و احساس می‏کند که ملعبه دست این و آن قرار گرفته و گول خورده است، به زودی از زمین و زمان و کشتی و مردمان آن دل چرکین می‏شود و در فکر فرو میرود که اشتباه کرده و آرزوی بازگشت دارد. بعد به طرز عامرانه‏ای سینه بند نجات را بر می دارد تا آن را یکبار امتحان کند تا در صورت وقایع ممکن الوقوع بتواند از آن به سرعت بهره ببرد. اما پس از پوشیدن این لباس، به فکرش می‏رسد که شاید حادثه‏ای شبانگاه اتفاق بیفتد و او در حول و ولای شبانه و تاریکی وقت پوشیدن این سینه بند را نیابد. پس با همان لباس به خواب می‏رود. و فردا صبح جسد بی جان او را که در اثر فشار سینه بند به گردن خفه شده بود پیدا می‏کنند. و به ایران بر می گردانند. و مجسمه‏ای از او را می سازند و در جلوی منزل او قرار می‏دهند و در مراسم باشکوهی رئیس او از او به عنوان یک قهرمان ملی یاد می‏کند و نام او را «میهن پرست» می گذارد  و کوچه را به نام او نامگذاری می‏کند.